De discussie over het alcoholslot is opnieuw actueel. Begin maart 2025 nam de Tweede Kamer een motie aan waarin zij oproept om de herinvoering van het alcoholslot te onderzoeken. Daarmee zet de Kamer het alcoholslot opnieuw op de politieke agenda als mogelijke maatregel tegen rijden onder invloed.
In dit artikel lichten we toe wat deze motie inhoudt, waarom het alcoholslot eerder werd afgeschaft en wat deze ontwikkeling betekent voor verkeersveiligheid en organisaties.
Wat is er besloten in de Tweede Kamer?
Op 4 maart 2025 stemde een brede meerderheid van de Tweede Kamer voor een motie die vraagt om het alcoholslot opnieuw te beoordelen als verkeersveiligheidsmaatregel. Hiermee geeft de Kamer een duidelijk signaal dat zij verdere verkenning wenselijk vindt. De motie werd ingediend vanuit de Tweede Kamer en kreeg steun van vrijwel alle politieke partijen.
Ook de verantwoordelijke ministers voor Infrastructuur en Waterstaat en voor Justitie en Veiligheid gaven eerder aan positief te staan tegenover het alcoholslot, mits de juridische en praktische uitvoerbaarheid goed wordt onderbouwd. Daarmee is geen sprake van directe invoering, maar wel van een duidelijke politieke verkenning. (Bekijk kamerbrief onderzoek herinvoering van het alcoholslot)
Waarom werd het alcoholslot eerder afgeschaft?
Het alcoholslot werd in Nederland vanaf 2011 toegepast bij bestuurders die met een te hoog alcoholpromillage waren aangehouden. In 2014 werd deze maatregel stopgezet.
De belangrijkste redenen daarvoor waren:
- juridische bezwaren tegen de proportionaliteit van de maatregel
- onvoldoende ruimte voor persoonlijke omstandigheden
- overlap tussen strafrecht en bestuursrecht
Rechters oordeelden destijds dat het alcoholslot in die vorm te ingrijpend was ondanks de goede resultaten.
Positieve resultaten van het alcoholslotprogramma
Ondanks de latere afschaffing liet het alcoholslotprogramma duidelijk positieve resultaten zien. Evaluaties toonden aan dat bestuurders met een alcoholslot aanzienlijk minder vaak opnieuw onder invloed reden dan vergelijkbare bestuurders zonder alcoholslot. Tijdens deelname lag de herhaling van rijden onder invloed fors lager, en in sommige onderzoeken bleef dit effect ook na afloop van het programma zichtbaar.
Aantal opgelegde programma’s:
- 149 keer opgelegd tot 31 juli 2014.
(Dit lag onder de verwachting; aantal besluiten was lager dan gepland.)
Deelnemers en afronding:
- 576 deelnemers in totaal gestart (aantal deelnemers lag boven verwachting).
- 494 deelnemers (86%) hebben het programma succesvol afgerond.
- 82 deelnemers (14%) kregen een verlenging van 6 maanden.
- 414 deelnemers stopten vroegtijdig:
Uitvoering en effectiviteit (rond 2014):
- Alle betrokken instanties (CBR, installateurs, etc.) voerden het programma goed uit.
- Samenwerking en gegevensuitwisseling verliepen goed.
- Misbruik van het slot werd adequaat opgespoord en aangepakt.
- Motivatieprogramma (gedragsinterventie) vooruitgeschoven naar eerste 3 maanden → verbeterde acceptatie.
(Bekijk hier het hele rapport)
Waarom staat het alcoholslot nu opnieuw ter discussie?
Sinds het stopzetten van het alcoholslot is het aantal verkeersslachtoffers waarbij alcohol een rol speelt opnieuw toegenomen. Tegelijkertijd is de techniek rondom alcoholsloten de afgelopen jaren sterk doorontwikkeld.
Moderne alcoholsloten:
- zijn betrouwbaarder en gebruiksvriendelijker
- sluiten beter aan op hedendaagse voertuigen
- kunnen eenvoudiger worden ingebouwd
Deze ontwikkelingen vormen aanleiding om de maatregel opnieuw te beoordelen.
Wat betekent dit voor organisaties en wagenparken?
Hoewel de discussie zich richt op mogelijke wettelijke inzet, wordt het alcoholslot al langer toegepast in zakelijke en preventieve contexten. Organisaties gebruiken alcoholsloten bijvoorbeeld als onderdeel van veiligheids- of kwaliteitsbeleid binnen wagenparken.
Voor werkgevers kan een alcoholslot bijdragen aan:
- preventie van rijden onder invloed
- ondersteuning van verkeersveiligheidsbeleid
- aantoonbare aandacht voor zorgplicht
Meer informatie over de werking en toepassingen leest u op onze pagina over het alcoholslot.
Hoe nu verder?
De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft aangekondigd onderzoek te laten doen naar de haalbaarheid van herinvoering. De resultaten daarvan worden aan de Tweede Kamer voorgelegd. Pas daarna kan worden besloten of en hoe het alcoholslot opnieuw wettelijk wordt ingezet.
Tot die tijd blijft het alcoholslot vooral een preventief hulpmiddel dat organisaties vrijwillig kunnen inzetten.
Conclusie
De aangenomen motie laat zien dat het alcoholslot opnieuw serieus wordt besproken als maatregel tegen rijden onder invloed. Hoewel er nog geen besluit is genomen over herinvoering, onderstreept deze ontwikkeling het belang van preventie en verkeersveiligheid.
Voor organisaties die veiligheid centraal stellen, blijft het alcoholslot een relevante en actuele oplossing.
